سلام خدمت تمام دوستان گلم
از اینکه تاخیرم موجب نگرانی دوستانم شده بود معذرت می خوام و ممنونم از شماهایی که جویای حالمون شده بودید
یه مدت که نبودیم و جای همگیتون خالی رفتیم مسافرت .قبلش هم نمی دونم چرا دل و دماغ نوشتن نداشتم اصلا حسش نبود چقدر هم مطلب بود که مهمترینش برف سنگینی بود که چند روز ما رو خونه نشین کرد وکلی هم با ساینا جون بازی کردیم
بگذریم سعی می کنم سال 91 بیشتر بنویسم تا بلکه یادگاری باشد برای سالهای دیگر
راستی امروز هم آخرین یکشنبه سال 90 هست و 1 روز دیگر به تحویل سال جدید نمانده .سال جدید را به همه دوستانم تبریک میگم و امیدوارم که سال خوبی باشه برای همه دوستان و آشنایان
ببخشید که قسمت دوم خیلی دیر گذاشتم امیدوارم که حداکثر استفاده را ببرید
در ضمن بدلیل تداخل جلسه سوم با یک کلاس تخصصی مجبور شدم که غیبت کنم لذا از شما دوستان گلم معذرت می خوام که نتونستم کامل مطالب این قسمت یعنی جلسه سوم را بگذارم
9 اشتباه رایج در مورد محرومیت زمانبند
- پیش از فرستادن کودک به محرومیت نیز نباید غر زد و سرزنش کرد(قانون 10 -10 را که فراموش نکردید)
- پشت در ایستادن و سرزنش کردن و غر زدن و مشاجره کردن (موجب تخریب کودک میشود).لازم است که پس از فرستادن کودک به محرومیت از بی توجهی فعال استفاده کنید
- استفاده از صندلی کودک – گهواره یا کالسکه برای محرومیت(چون کاربری این وسایل را زیر سوال می برد و کودک نمی فهمد چه موقع باید از این وسایل استفاده کند و چه زمانی جهت محرومیت فرستاده شده)
- استفاده از اتاق خواب کودک و یا یک مکان مناسب برای محرومیت(لازم است که از یک مکان کسالت بار استفاده شود)
- نگاه داشتن زمان بدون استفاده از زمان سنج یا با استفاده از ساعت دیواری یا مچی(چونکه کودک هر بار سوال می کند که زمان کی تمام میشود و شما باید جواب بدهید که اشتباه است (بی توجهی فعال) )
- وادار ساختن کودک به عذرخواهی پس از اتمام محرومیت(صحیح است که با کودک صحبت شود که فقط دلیل رفتنش را توضیح دهد)
- تهدید کردن کودک برای فرستادت وی به محرومیت در حالیکه از آن استفاده نمی کنید
- تلاش برای شرمنده ساختن یا ترساندن کودک با استفاده از محرومیت زمانبند
- استفاده از زمان های متغیر کوتاه یا طولانی برای کارهای بد کودک (بایستی حتما متناسب با سن کودک(قسمت قبلی)برای هر نوع کاری ثابت در نظر گرفته شود)
بایستی به ازای هر 1 دقیقه تاخیر در رفتن به مکان محرومیت 1 دقیقه به زمان محرومیت اضافه شود فقط دقت کنید که زمان کل نباید از 5 دقیقه بیشتر شود اگر چنین شد باید یک جریمه رفتاری در نظر بگیریم
برای کودکان سنین 2 تا 4 سال بهتر است خودمان ببریمشان
اگر کودک در حین مدت محرومیت سر و صدا راه انداخت بایستی از بی توجهی فعال استفاده کرد
اگر کودک پس از اتمام محرومیت به سر وصدای خود ادامه داد بایستی دوباره به محرومیت فرستاده شود
روش های متوقف کردن کارهای بد در کودکان:
استفاده صحیح از سرزنش و مذمت
بگو مگو و سرزنش کردن بایستی صحیح و با استفاده از قانون 10-10 انجام گیرد . قانون 10-10 می گوید کمتر از 10 ثانیه و با کمتر از 10 کلمه به مشاجره خاتمه دهید
در هنگام سرزنش کردن به موارد ذیل دقت نمایید:
- اشاره کردن به کار
- لحن جدی
- تماس چشمی
- بیان کردن احساس از آن موقعیت
- پیامد کاری که بچه انجام داده است
پیامد طبیعی برای رفتارهای بد: به فرزندمان یادآوری کنیم که پیامد طبیعی مورد تمسخر واقع شدن توسط دوستان در صورت شانه نکردن موهایت ، می باشد
پیامد منطقی برای هر رفتار که بسیار هم موثر می باشد به این صورت که اگر رفتاری را انجام دادی ، از انجام دادن فلان فعالیت منع می شوی و یا می توانی اینکار را انجام بدهی.مثلاً چون روی دیوار نقاشی کشیدی دیگر نمی توانی تا یک هفته نقاشی کنی یا حق استفاده از مداد رنگیهایت را نداری
استفاده از جریمه رفتاری مثلاً چون اتاقت را مرتب نکردی حق دیدن سی دی را (امروز) نداری
بهترین روش استفاده از محرومیت زمانبند است که عبارتست از وقفه مختصر در فعالیتهای کودک شما
محرومیت زمانبند به معنای محروم کردن کودک از پاداشها ، تقویتها و توجه و فعالیتهای جالب برای اوست.
مزایای استفاده از محرومیت زمانبند:
- به متوقف کردن دائمی برخی رفتارهای بد کمک می کند و رفتارهای بهبودیافته را جایگزین می کند.
- یک الگوی منطقی و غیرپرخاشگر به کودک نشان می دهد.
- رابطه والد-فرزندی با استفاده از این روش به سرعت به حالت عادی برمی گردد.
استفاده از محرومیت زمانبند از دیدگاه کودک شما:
- استقبال نمی کند.(ترجیح می دهند کتک بخورند ولی محرومیت نروند.)
- توجه خانواده را از دست می دهند.
- توانایی کنترل والدین را با استفاده از خشم و ناراحتی از دست می دهند.
بهترین سن برای شروع محرومیت 2 سالگی تا 12 سالگی است (البته 2 تا 10)
چه رفتاری مستحق استفاده از این روش محرومیت زمانبند است؟
رفتارهایی که زیاد تکرار می شوند مثل پرت کردن اشیا – بددهنی – جیغ کشیدن – مو کشیدن – فحش دادن – صدمه رساندن به وسایل خانه
برای چه رفتارهایی نباید از محرومیت استفاده کرد؟
رفتارهایی که نشان دهنده یک ضعف یا ناتوانی یا مشکل روحی و روانی می باشد ، نباید از محرومیت استفاده کنیم.
مثلاً هراسان بودن – وابسته بودن – ترسو بودن – گوشه گیری – میل به تنها بودن – بی حوصله بودن – عدم انجام تکالیف – رفتار بیش فعالانه
(اینها مشکلاتی هستند که بایستی ریشه ایی بررسی شوند)
برای شروع کردن محرومیت چه اصولی را باید رعایت کرد:
- رفتار هدف را مشخص کنید .(رفتاری که می خواهیم تغییر بدهیم.)
- تعداد دفعات وقوع رفتار هدف را محاسبه کنید.
- یک مکان کسل کننده برای فرستادن کودک انتخاب کنید.(هیچ وسیله ایی جهت جلب توجه برای بچه نداشته باشد.)
- محرومیت زمانبند را برای کودک خود شرح دهید
- زمان سنج حتما در دسترس باشد.
ویژگی های مکان مناسب برای محرومیت:
- احساس ترس و ناراحتی در بچه نداشته باشد.
- کسل کننده و فاقد جذابیت باشد.
- با کسی سرو کار نداشته باشد و از خانواده جدا باشد.
- وسایل بازی نداشته باشد.
- امن باشد.
- نور داشته باشد.
- در عرض 10 ثانیه به آنجا برسد.
برای کودکان 2 تا 4 ساله یک صندلی بزرگ و پایه دار
برای کودکان 5 تا 12 ساله اتاق خواب والدین – حمام و... مناسب می باشد.
زمانیکه رفتاری از کودک دیدید که قصد فرستادن وی به محرومیت را داشتید چه باید کرد؟
- کودک را به مکان مناسب بفرستید حداکثر 10 ثانیه و با 10 کلمه
- زمان سنج قابل حمل را بردارید به ازای هر سال سن ، یک دقیقه در نظر بگیرید. مثلا برای کودک 3 ساله ، 3 دقیقه کافی است
- تا شنیدن صدای زنگ ، از بی توجهی فعال استفاده کنید.
- پس از پایان مدت زمان از کودک بپرسید برای چه به محرومیت زمانبند فرستاده شده؟(برای کودکان سن بالا اینکار انجام نشود چرا که باعث سلب اعتماد به نفس در کودک می شود)
صحبت کردن با کودک پس از اتمام محرومیت زمانبند (البته بدون سرزنش کردن) بسیار مفید و موثر خواهد بود.
پینوشت 1: به دلیل زیاد بودن مطالب این جلسه به دو قسمت تقسیم شد
امیدوارم که بتونم زودتر قسمت 2 رو هم تایپ کنم و در اختیار شما دوستان بگذارم.
من بسیار خلاصه وتنها مطالبی که یادم مانده و یا جسته و گریخته یادداشت برداشتم را می نویسم امید است که مورد توجه شما دوستان قرار بگیرد البته این مطالب مربوط به کودکان 2 تا 12 سال می باشد
در ابتدا از 3 قانون فرزند پروری می گویم که بایستی همیشه مورد توجه قرار بدهیم
1- رفتار خوب را پاداش دهید و اینکار را بلافاصله و مکرر انجام دهید
ü بهترین پاداش هم پاداش اجتماعی است مثل بغل کردن-لبخند زدن – نگاه کردن –نوازش کردن
نکته ایی که برایم جالب بود پاداش اجتماعی در روز باید 17 بار باشد(البته طوری نباشد که ناخواسته رفتار بد را پاداش دهید و آن را نیز جز این 17 بار حساب کنید.)
ü از نظر رتبه بندی پاداشهای فعالیتی در مرحله بعدی قرار می گیرند مثلاً چون اینکار خوب را انجام دادی می برمت پارک- یا اینکه چون اتاقت را مرتب کردی امروز با هم بازی می کنیم یا تلویزیون تماشا می کنیم.
ü در مرحله آخر پاداش مادی قرار داردمثل به خاطر اینکار خوبت ، برات سی دی می خرم
2- ناخواسته رفتار بد را پاداش ندهید مثل جواب نق زدن و گریه کردن را دادن
3- برای برخی از رفتارهای بد تنبیه در نظر بگیرید اما فقط از تنبیه های ملایم استفاده نمایید.
آیا شما این قانونها را رعایت می کنید؟
حال بهتر است به مواردی که از اشتباهات رایج میان والدین هستند اشاره ایی بکنیم:
1- والدین از پاداش دادن رفتار خوب غفلت می کنند مثلا زمانی که فرزندمان ساکت ، گوشه ایی یا در اتاقش نشسته و مشغول بازی هست چند نفر از ماها می ریم پیششون و بهشون پاداش می دهیم حتی یه آفرین گفتن ساده.ما همه از این واهمه داریم که اگر بریم به سمتشون اونها از بازی دست می کشند می دانید نظر استاد روانشناس در اینباره چی بود؟بچه هایمان ارضائ عاطفی نشدند یعنی سریع با اینکار ما می خواهند توجه بیشتری از ما دریافت کنند لذا بازی خود را رها می کنند و به ما می چسبند(به قول معروف).پس بهتر است از همین حالا شروع کنیم و رفتارهای خوب فرزندانمان را خاموش نکنیم وکاری کنیم که این رفتارها بیشتر و بیشتر شوند
2- والدین ناخواسته رفتار خوب را با تنبیه پاسخ می دهند. مثلاکدام یک از شماها موقع پهن کردن سفره یا تمیز کردن میزو ... وقتی که فرزندتان خودش می خواهد کمک کند اما ما نمی گذاریم حال به دلایل مختلف (نه می ریزیشون ! نه کثیفترش می کنی! و...)
3- والدین ناخواسته رفتار بد را پاداش می دهند . مثلا تو مغازه جیغ و داد راه انداخته که فلان سی دی و یا بهمان چیز را می خواهد چیکار کردید؟ ایا کوتاه آمدید و یا می خواستید آبرو ریزی نشود و یا اینکه نخواستید شما را والدین خسیس و یا ... بنامند کوتاه آمدید؟ ولی با این اشتباهاتمان در حقیقت داریم در حق فرزندانمان ظلم می کنیم
4- والدین از تنبیه ملایم کودک به دلیل رفتار بد غفلت می کنند و این می تواند دلایل مختلفی داشته باشد که در ادامه بیشتر توضیح می دهم فقط این را داشته باشید که می تواند دلیلش خستگی – افسردگی و یا حتی احساس گناه والدین باشد
که خود من حقیقتا هر وقت می خواهم ساینا جون را تنبیه کنم (حتی خیلی ملایم) به این فکر می افتم که من از صبح تا عصر گذاشتمش مهد ، حالا دلم نمیاد که بخوام تنبیه اش بکنم این همان احساس گناه هست که به سراغمان می آید و من سخت درگیرش هستم ولی دارم با خودم کنار می آیم که اینگونه فکر نکنم
ارتباطات والدین و کودکان در هنگام تنبیه رفتار بد کودک:
- والدین بایستی بر سر اهداف اتفاق نظر داشته باشند که به نظر من این از اصول کار هست
- گفتگوی روشن میان والدین و کودک (قبل از هر مشاجره ای باید قوانین و باید و نباید ها خیلی ساده و روشن به کودک گفته شود و حتی تنبیه هایی که برای هر رفتار بدی در نظر می گیرید)
- به کودک خود نزدیک بشوید
- حالت چهره جدی داشته باشید(نه عصبانی – نه ترسناک و نه پرخاشگر)
- او را به نام صدا کنید
- با او تماس چشمی برقرار کنید و آن را حفظ نمایید.
- از تن صدای محکم استفاده کنید
- دستوری مستقیم و ساده و روشن به او بدهید.
- در صورت لزوم با استفاده از محرومیت زمانبند از دستور خود حمایت کنید ( محرومیت زمان مند را بعدا توضیح می دهم)
راههای افزایش رفتارهای خوب در کودکان:
1- تمام توجه خود را از کودک بگیرید
2- از سرزنش یا صحبت کردن با کودک بپرهیزید
3- تماس چشمی خود را با کودک قطع کنید
4- در رفتار یا حرکت خود خشم را نشان ندهید
5- وانمود کنید که به چیز دیگری توجه دارید یا اتاق را ترک کنید.
6- مراقب باشید که رفتار بد کودک را پاداش ندهید.
7- هنگامی که کودک از رفتار بد خود دست برداشت، تمام توجه خود را به او معطوف نمایید.
این قانون به این صورت هست
پس از اینکه فلان کار را انجام دادی می توانی بهمان کار را بکنی
یادتان باشد که این قانون را برعکس انجام ندهید که اصلا مفید نخواهد بود مثلا به این صورت این اسباب بازی را برات می خرم و تو مهمانی اذیت نکن
پینوشت 1:
این روزا به دلیل سرعت پایین اینترنت ، از گذاشتن یه پست زیبا و عاشقانه برای روز عشاق معذورم
فقط در همین پست قبلی ، این روز را به تمامی دوستان و خصوصا همسرم که عاشقانه دوستش دارم تبریک میگم
همیشه دوست داشتم که راحت و بدون دغدغه به جایی دسترسی داشتم و مشکلاتم را در خصوص نحوه تربیت دخترم و مسائلی که سر راهم قرار می گیرد را با کسی درمیان می گذاشتم البته اینترنت هم خیلی مشاور خوبی برام بوده و هست ولی یه همزبون یه کسی که خودش مادر باشد و مشاور ،پیدا کردنش خیلی سخت بود اما به لطف خدا و به همت مسئولین شرکتمون ، اخیرا یه خانوم روانشناس را جذب سیستم کرده اند که خیلی راحت می توان بهش دسترسی داشت و ازش حداکثر استفاده را برد
اولین اقدام این خانوم برگزاری یک دوره فرزندپروری در 3 جلسه (هر هفته 3-4 ساعته) هست
چند روز پیش که وبلاگ سهند جون رو می خوندم به این فکر افتادم که خلاصه ایی از مطالب آموزشی که برام بسیار مفید بوده و حتی تجربیات خودم را درمورد آن براتون بنویسم شاید برای شما هم جالب باشد و مفید و هم یادگاری باشه برای فردای ساینا و خودم
البته وبلاگ مامان نیروانا جون هم که در این کلاس هست و از تجربیات خوبش می توانیم استفاده کنیم
پینوشت 1:
پکیج آموزشی مربوط به موسسه آتیه و کتاب SOS کمک برای والدین ومشکلات روزمره می باشد
جمله ابتدای کتاب :
تقدیم به
« کودکان و آنهایی که رسالت تربیت کودکان را برعهده دارند»
...